Gezilecek Yerler

Ciha Kalesi, Rize'nin Pazar ilçesine bağlı Şentepe Köyü sınırları içerisinde, Hemşin Vadisi'ne hâkim yaklaşık 350 metre rakımlı stratejik bir tepe üzerinde yer almaktadır. Bölgenin doğal savunma hattının önemli bir parçasını oluşturan kale, vadiden geçen ulaşım güzergâhını ve çevresini kontrol edebilecek konumuyla dikkat çekmektedir. Mimari özellikleri değerlendirildiğinde Trabzon Rum İmparatorluğu döneminde, büyük olasılıkla 13. veya 14. yüzyılda inşa edildiği kabul edilmektedir. Düzensiz çokgen planlı olarak inşa edilen kale, yaklaşık 640 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Yapının kuzeydoğusunda ana giriş kapısı bulunmakta olup, bu giriş yarım daire planlı iki burç ile korunmaktadır. Güney bölümünde ise dikdörtgen planlı bir burç yer almakta ve savunma sistemini tamamlamaktadır. Tepeyi çevreleyen sur duvarları moloz taştan inşa edilmiş olup yer yer orijinal yüksekliğini korumaktadır. Özellikle güney kesimde sur duvarları yaklaşık 8 metreye ulaşmaktadır. Burçlar ve surlar üzerinde bulunan daire, kare ve dikdörtgen biçimindeki mazgal ve gözetleme açıklıkları, yapının hem savunma hem de çevreyi kontrol etme amacıyla tasarlandığını göstermektedir. Güney burcunda ahşap kirişlerle oluşturulduğu anlaşılan ikinci kat düzeni, burcun gözetleme kulesi olarak kullanıldığını düşündürmektedir. Kale içerisinde tek nefli küçük bir şapelin kalıntıları ile taş, metal ve pişmiş toprak eserler tespit edilmiştir. Kitabesi bulunmayan yapının mimari özellikleri ve arkeolojik buluntuları, Trabzon Rum İmparatorluğu dönemine ait önemli bir askerî merkez olduğunu ortaya koymaktadır. Küçük ölçekli olmasına rağmen bulunduğu hâkim konum sayesinde haberleşme, gözetleme ve savunma amaçlı kullanıldığı değerlendirilmektedir. Ciha Kalesi'nin bulunduğu bölge, tarih boyunca Karadeniz'in önemli geçiş ve yerleşim alanlarından biri olmuştur. Erken Tunç Çağı'ndan itibaren iskâna sahne olan yöre; Kimmerler, İskitler, Persler, Pontos Krallığı, Roma ve Doğu Roma (Bizans) egemenlikleri altında kalmıştır. 1204 yılında Trabzon Rum Devleti'nin kurulmasının ardından bölgedeki savunma sistemi yeniden düzenlenmiş, özellikle III. Aleksios Komnenos döneminde kaleler güçlendirilerek sınır güvenliği artırılmıştır. Osmanlı hâkimiyetine geçtikten sonra da stratejik önemini koruyan kale ve çevresindeki savunma yapıları, özellikle Doğu Karadeniz kıyılarının güvenliğinin sağlanmasında rol oynamıştır. Günümüzde Ciha Kalesi, özgün planını büyük ölçüde koruyan burçları, sur duvarları ve hâkim konumuyla Doğu Karadeniz'in Orta Çağ savunma mimarisini yansıtan önemli kültür varlıklarından biri olarak öne çıkmaktadır. Hem tarihî geçmişi hem de Hemşin Vadisi'ne hâkim etkileyici manzarasıyla bölgenin dikkat çeken tarihî yapıları arasında yer almaktadır.

Kale-i Bala Kalesi, Rize'nin Çamlıhemşin ilçesine bağlı Kale Köyü sınırlarında, Kaçkar Dağları Milli Parkı içerisinde yer almaktadır. İlçe merkezine yaklaşık 40 kilometre uzaklıkta bulunan yapı, Fırtına Deresi'ne hâkim sarp bir kaya kütlesi üzerine kurulmuştur. Başhemşin ve Tatos Geçidi'ne yakın konumu sayesinde tarih boyunca Doğu Karadeniz'i Anadolu'nun iç kesimlerine bağlayan güzergâhları kontrol eden önemli savunma noktalarından biri olmuştur. Mimari özellikleri dikkate alındığında kalenin günümüze ulaşan bölümlerinin 14. ve 15. yüzyıllarda şekillendiği düşünülmektedir. Bununla birlikte bazı araştırmalar, yapının bulunduğu alanda daha eski dönemlere ait savunma düzenlemelerinin varlığına işaret etmekte ve ilk yerleşimin antik çağlara kadar uzanabileceğini öne sürmektedir. Bölgenin tarih boyunca farklı devletlerin egemenliğinde kalması, kalenin çeşitli dönemlerde onarım görerek kullanılmaya devam ettiğini göstermektedir. Dikdörtgen planlı olarak inşa edilen kale, doğal kayalıkların sağladığı avantajdan yararlanacak şekilde konumlandırılmıştır. Kuzeybatı cephesindeki ana giriş, kalenin savunmasını güçlendirecek biçimde tasarlanmıştır. Kesme taş malzeme ile örülen sur duvarlarının bir bölümü günümüze ulaşmış olsa da zaman içerisinde önemli ölçüde tahrip olmuştur. İç bölümde doğu duvarına bitişik tonozlu bir mekân yer almakta olup, bu bölümün su ihtiyacını karşılamak amacıyla kullanılan bir sarnıç olduğu değerlendirilmektedir. Kale, bulunduğu köye de adını vermiştir. Yerleşim yeri tarih boyunca Vartor, Varoş, Kale-i Hemşin-i Bala ve Kale gibi farklı isimlerle anılmıştır. Osmanlı döneminde kullanılan "Kale-i Bala", yani "Yukarı Kale" adı, yapının yüksek ve hâkim konumunu yansıtmaktadır. Eski kayıtlarda geçen isimler, yerleşimin yüzyıllar boyunca kesintisiz iskân gördüğünü ortaya koymaktadır. Kale Köyü, tarih boyunca yaylacılık kültürüyle öne çıkan yerleşimlerden biri olmuştur. Bölge halkı uzun yıllar hayvancılık ve tarımla geçimini sağlamış, mevsimlik yayla göçleri ise sosyal yaşamın önemli bir parçası hâline gelmiştir. Köyde bulunan tarihî cami, Topardı Şehitliği ve geleneksel yöntemlerle korunan Beddualı Orman gibi kültürel değerler, yerleşimin tarihî kimliğini tamamlayan önemli unsurlar arasında yer almaktadır. Günümüzde Kale-i Bala Kalesi, hem Fırtına Vadisi'ne hâkim etkileyici konumu hem de Orta Çağ savunma mimarisini yansıtan kalıntılarıyla bölgenin önemli tarihî yapılarından biri olarak ziyaretçilerini ağırlamaktadır. Tarihî İpek Yolu bağlantılarını kontrol eden noktalardan biri olması ve doğal çevreyle bütünleşen görünümü sayesinde Doğu Karadeniz'in dikkat çeken kültürel mirasları arasında gösterilmektedir.

Kare bir plana sahip olan kale, kıyıya yakın bir kayalık üzerinde yer almaktadır. Kayalığın kıyı ile bağlantısı bulunmamaktadır. Yapının inşasında düzgün kesme taş kullanılmıştır. Kalenin girişi batı cephesinde yer almaktadır. Yuvarlak kemerli mazgal pencereleri bulunmaktadır. Gözetleme kulesi olarak yapılan kale, Osmanlı Dönemi’nde de kullanılmıştır. Kesin olmamakla birlikte ilk yapım tarihinin 13-14. yüzyıllarda olduğu tahmin edilmektedir.

Çamlıhemşin ilçesi sınırlarında, Kaçkar Dağları'nın yüksek kesimlerinde yer alan Akçaağıl Gölü, yaklaşık 2.800 metre rakımda bulunan doğal buzul göllerinden biridir. Çamlıhemşin ilçe merkezine yaklaşık 40 kilometre uzaklıkta bulunan göle, yayla yolları ve yürüyüş parkurları kullanılarak ulaşılmaktadır. Sessiz atmosferi, berrak suyu ve çevresini saran zengin alp bitki örtüsüyle dikkat çeken Akçaağıl Gölü, yüksek dağ ekosistemini yakından deneyimlemek isteyen doğaseverlere huzurlu bir keşif rotası sunmaktadır. Kaçkar Dağları'nın doğal mirasının önemli parçalarından biri olan göl, bozulmamış yapısını günümüze kadar korumayı başarmıştır.

Çamlıhemşin ilçesi sınırlarında, Kaçkar Dağları'nın yüksek kesimlerinde yaklaşık 2.950 metre rakımda yer alan Ambar Gölü, buzul aşındırması sonucunda oluşmuş doğal göllerden biridir. Çamlıhemşin ilçe merkezine yaklaşık 40 kilometre uzaklıkta bulunan göle, Yukarı Kavrun Yaylası üzerinden takip edilen yürüyüş rotalarıyla ulaşılmaktadır. Çevresini saran granit kayalıklar, yaz aylarında çiçeklerle bezenen alp çayırları ve berrak suyu, göle etkileyici bir görünüm kazandırmaktadır. Kaçkar Dağları'nın bakir doğasını yansıtan Ambar Gölü; trekking, kamp ve doğa fotoğrafçılığı açısından önemli duraklardan biri olup, yüksek dağ ekosistemini yakından gözlemleme imkânı sunmaktadır.

Çamlıhemşin ilçesinde, Avusor Yaylası'nın yukarı kesimlerinde yaklaşık 2.684 metre rakımda bulunan Avusor Gölü, Kaçkar Dağları'nın en göz alıcı buzul göllerinden biridir. Çamlıhemşin ilçe merkezine yaklaşık 29 kilometre uzaklıkta yer alan bölgeye araçla Avusor Yaylası'na kadar ulaşılabilmekte, ardından yaklaşık 3 kilometrelik yürüyüş parkuru sonunda göle varılmaktadır. Berrak suyu, çevresini saran yüksek zirveleri ve yaz aylarında çiçeklerle kaplanan alp çayırlarıyla öne çıkan Avusor Gölü, doğa yürüyüşü, kamp ve fotoğrafçılık açısından Rize'nin en çok ilgi gören doğal alanlarından biridir.

Çamlıhemşin ilçesi sınırlarında, Kaçkar Dağları Millî Parkı içerisinde yaklaşık 2.900 metre rakımda yer alan Büyükdeniz Gölü, Rize'nin en büyük ve en tanınmış buzul göllerinden biridir. Çamlıhemşin ilçe merkezine yaklaşık 35 kilometre uzaklıkta bulunan göle, Yukarı Kavrun Yaylası'ndan başlayan 5–6 saatlik yürüyüşle ulaşılmaktadır. Geniş yüzey alanı, berrak suyu ve arkasında yükselen Kaçkar zirveleriyle etkileyici bir manzara oluşturan göl, kampçılar, dağcılar ve doğa fotoğrafçıları için Kaçkarlar'ın simge destinasyonları arasında yer almaktadır.

Çamlıhemşin ilçesi sınırlarında, Kaçkar Dağları'nın yüksek kesimlerinde yer alan Çermeşk Gölü, yaklaşık 2.850 metre rakımda bulunan sakin ve doğal buzul göllerinden biridir. Çamlıhemşin ilçe merkezine yaklaşık 40 kilometre uzaklıkta bulunan göle, Yaylalar ve Tatos bölgesi üzerinden gerçekleştirilen yürüyüşlerle ulaşılmaktadır. Kayalık zirveler arasında uzanan berrak suyu, mevsime göre değişen renkleri ve çevresindeki alp bitki örtüsüyle dikkat çeken göl, Kaçkarlar'ın el değmemiş doğasını keşfetmek isteyen ziyaretçilere huzurlu bir ortam sunmaktadır.

İkizdere ilçesi sınırlarında, Ovit Dağı'nın yaklaşık 2.650 metre rakımındaki yüksek kesimlerinde bulunan Ovit Dağbaşı Gölü, ulaşımı en kolay buzul göllerinden biridir. İkizdere ilçe merkezine yaklaşık 38 kilometre uzaklıkta yer alan göl, Ovit Geçidi'ne yakın konumu sayesinde kısa bir yürüyüşle ziyaret edilebilmektedir. Yaz aylarında çevresini kaplayan geniş çayırlıklar ve yüksek dağ manzarasıyla öne çıkan göl, doğa gezileri, fotoğrafçılık ve günübirlik keşifler için tercih edilen önemli doğal alanlardan biridir.

İkizdere ilçesinin yüksek dağ kuşağında yer alan Eğnaçor Gölü, yaklaşık 2.800 metre rakımda bulunan buzul göllerinden biridir. İkizdere ilçe merkezine yaklaşık 45 kilometre uzaklıkta bulunan göl, Ovit Yaylası ve çevresindeki yayla rotaları üzerinden yürüyüşle ulaşılabilen doğal alanlar arasında yer alır. Çevresini saran sarp kayalıklar, geniş alp çayırları ve yıl boyunca berraklığını koruyan suyu ile dikkat çeken Eğnaçor Gölü, sessiz atmosferi ve bozulmamış doğası sayesinde özellikle doğa yürüyüşü ve fotoğrafçılık tutkunlarının tercih ettiği rotalardan biridir.

Çamlıhemşin ilçesi sınırlarında, Kaçkar Dağları'nın Kumluk Dağı eteklerinde yaklaşık 2.770 metre rakımda yer alan Karadeniz Gölü, bölgenin en etkileyici buzul göllerinden biridir. Çamlıhemşin ilçe merkezine yaklaşık 35 kilometre uzaklıkta bulunan göle, Ayder Yaylası ve Yukarı Kavrun Yaylası güzergâhı takip edilerek doğa yürüyüşüyle ulaşılmaktadır. Berrak suyu, çevresini saran granit kayalıklar ve yaz aylarında çiçeklenen alp çayırlarıyla eşsiz bir doğal peyzaj sunan göl, Kaçkar Dağları'nın yüksek rakımlı ekosistemini yakından tanımak isteyen doğaseverler için önemli duraklardan biridir

Çamlıhemşin ilçesi sınırlarında, Kaçkar Dağları'nın yaklaşık 2.900 metre rakımındaki yüksek kuşağında yer alan Kapılı Göller, birbirine yakın konumlanmış buzul göllerinden oluşan etkileyici bir doğal topluluktur. Çamlıhemşin ilçe merkezine yaklaşık 35 kilometre, Ayder Yaylası'na ise yaklaşık 25 kilometre uzaklıkta bulunan bölgeye, Yukarı Kavrun Yaylası üzerinden gerçekleştirilen yürüyüşle ulaşılmaktadır. Kayalık zirveler arasında uzanan göller, kar ve yağmur sularıyla beslenerek yıl boyunca berraklığını korur. Yaz aylarında alp çayırları ve endemik bitki türleriyle renklenen çevresi, ziyaretçilere Kaçkar Dağları'nın en etkileyici yüksek dağ peyzajlarından birini sunmaktadır.