Konu: Rize -Ekonomisi

Rize'de ekonomik durumu şu başlıklar altında inceleyebiliriz:

a) Tarım ve Hayvancılık, b) Sanayi ve Ticaret, c) Turizmin Ekonomiye Katkısı

a) Tarım ve Hayvancılık

Çay Rize tarımına ağırlığını koymadan önce halkın geçim kaynağı hayvancılık ve balıkçılıktı. Bu dönemlerde tarımsal ürünler olarak; narenciye, mısır, fındık ve sebze üretimi yapılmaktaydı.

Rize'nin dağlık bir araziye sahip olması tarım yapılmasını güçleştirmektedir. Günümüzde, tarım ürünlerinden çay üretimi birinci sıradadır. Çay tarımına elverişli bütün alanlar bu ürüne tahsis edilmiştir.

Yurdumuzda çaydan bahsedildiği zaman akla hemen Rize gelir. Türkiye çaycılığının başlangıcı, geçirdiği aşamalar ile olgunlaşıp geliştiği ve yayıldığı yer Rize'dir. Bu nedenle Türkiye çaycılığı yerine Rize çaycılığı denilse yeridir.

Rize'de 500 689 dekar alanda çay tarımı yapılmaktadır. Bu alan, Doğu Karadeniz bölgesindeki çaylık alanların % 65,2'si etmektedir.

Çay tarımının başlaması ve arazinin çaya tahsis edilmesi ile birlikte diğer tarımsal faaliyetlerde gerileme meydana gelmiştir. Rize'de yoksulluğun ortadan kalkmasında ve insanca bir hayat yaşanabilmesinde çayın katkısı ve rolü büyüktür.

Çayın yanında karalahana, mısır, patates, fasulye gibi sebzeler ile narenciye, elma, armut, erik, üzüm ve fındık gibi meyveler de yetiştirilmektedir. Ancak bu ürünler sadece çiftçilerin tüketimine yönelik olup, çok az aile ihtiyaç fazlasını pazarda satışa sunmaktadır.

Narenciye içerisinde yer alan mandalina, satsuma cinsi olup aroma ve besin değeri yönünden dünyaca tanınmış ve arzu edilen bir çeşittir. Ciddi çalışmalar yapılması halinde ihracata yöneldiğinde çaya alternatif olabilecektir.

Ayrıca, ilde kivi yetiştirme çalışmaları iyi sonuç vermiş olup hızla yaygınlaşmaktadır.

Rize'de büyük ve küçük baş hayvan yetiştiriciliği ekonomik olmaktan çok aile işletmeciliği şeklinde kendi ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir. Yörenin dağlık olması, hayvancılığı olumsuz yönde etkilemektedir.

İlde arıcılık yapılmaktadır. Arıcılığın şanslı yönü iki ayrı bal mevsiminin olmasıdır. Birinci mevsim Mayıs, Haziran aylarında, ikinci mevsim ise Temmuz, Ağustos aylarındadır. Bölgede çeşitli yaylalara ve Erzurum bölgesine arılar götürülerek arıcılık yapılır.

Üretilen balların çoğunluğu yetiştirici mutfağında kullanılır. Kalan kısmı da satılıp aile ekonomisine gelir sağlanır.

Çamlıhemşin ve İkizdere yaylalarının balı yüksek kalitededir. İkizdere Anzer yaylalarında üretilen bal dünyaca tanınmıştır ve Anzer Balı olarak meşhurdur.

İlde tatlı su balıkçılığı ve deniz balıkçılığı yapılmaktadır. Bölgede iç kesimlerden denize doğru akan bir çok dereler ve ırmaklar mevcut olduğundan çok sayıda alabalık üretme çiftlikleri kurulmuştur. Bu çiftlikler yöre halkının alabalık ihtiyacını karşılamaktadır.

Halen bölgede balıkçılık, küçük şahsi işletmeler halinde yapılmaktadır.

b) Sanayi ve Ticaret

Rize'de en önemli sanayi dalı çay sanayiidir. İlde Çaykur'a ait 32 yaş çay işleme fabrikası ve bir paketleme fabrikası ile özel sektöre ait çok sayıda yaş çay işleme fabrikaları mevcuttur. Özel sektör sanayi tesisleri büyük oranda küçük işletmeler şeklindedir.

Çayeli'ne bağlı Madenli beldesinde mevcut zengin Bakır ve Çinko yatakları yabancı sermaye ve Etibank ortaklığı ile işletilmeye başlanmış ve bu maksatla yörede önemli bir sanayi tesisi kurulmuştur. Üretilen konsantre bakır ve çinko cevheri ham olarak ihraç edilmektedir.

Ardeşen'de kurulan ASİLSAN silah fabrikası Smith Wesson tipi Atmaca 53 tabanca üretimi yapmakta ve yöre insanına istihdam sağlamaktadır.

Rize'de bunlardan başka kereste fabrikaları, un fabrikası, bakır levha fabrikası, helva şeker imalathanesi, tuz imalathanesi, bakır eşya imalathanesi, karisor ve kereste atölyeleri, kum ve mıcır tesisleri gibi çok sayıda küçük sanayi tesisleri mevcuttur.

Küçük imalathanelerde sağlam ve dayanıklı Rize bezleri ve dokumalar üretilmektedir.

İlde muhtelif ticaret kollarında çok sayıda işyeri faaliyet göstermektedir. Sarp Sınır Kapısı'nın açılması ile çoğunluğu Sınır Ticareti kapsamında olmak üzere ihracat imkânları açılmış ve Rize tüccarları ihracat yapmaya başlamış , dış ticareti öğrenme sürecine girmişlerdir.





c) Turizmin Ekonomiye Katkısı

Rize yöresi, doğal güzelliği, dağları, yaylaları ve denizi ile çok geniş bir turizm potansiyeline sahiptir. Bu potansiyelin değerlendirilmesi için yapılması gereken çalışmalar vardır ve bunların başında ulaşım ve konaklama imkânlarının artırılması ile yeterli tanıtımın sağlanması gelmektedir.

Turizm sahasında yapılacak çalışmalar ile bölge yeni ve çok önemli bir gelir kaynağına daha kavuşma imkânı bulacak ve göçün önlenmesi de sağlanmış olacaktır.

Yat Turizmi

Karadeniz'in mavisi ile kıyının harika yeşilini aynı anda sunan sahiller, tekne gezintisi ve mavi tur için çok idealdir. Rize'de inşaatına başlanan Yat Limanı bu konudaki eksikliği giderecek ve yat turizmi sevenlerin önüne yeni imkanlar açacaktır